Evde Enfeksiyon Kontrolü: El Hijyeni, Tıbbi Atıklar ve Çamaşır Yönetimi

Evde bakım alan hastalar; ileri yaş, kronik hastalıklar, yaralar, sonda veya kateter gibi nedenlerle enfeksiyonlara karşı daha savunmasızdır. Hastanede uygulanan enfeksiyon kontrol önlemlerinin sadeleştirilmiş bir versiyonunu evde de uygulamak, hem hastayı hem de aile bireylerini korur.

El hijyeni: En önemli adım

Ne zaman?

• Hastaya dokunmadan önce ve sonra
• Yara bakımı, sonda bakımı veya bez değişiminden önce ve sonra
• Yemek hazırlamadan ve hastayı beslemeden önce
• Tuvalet kullandıktan sonra
• Eldiven çıkardıktan sonra

Nasıl?

Avuç içleri, el sırtları, parmak araları, başparmaklar ve tırnak uçları unutulmamalıdır.

Eldiven kullanımı

• Vücut sıvılarıyla (kan, idrar, dışkı, kusmuk, yara akıntısı) temas olasılığı varsa tek kullanımlık eldiven giyilmelidir.
• Eldiven el hijyeninin yerine geçmez; eldiven giymeden önce ve çıkardıktan sonra eller temizlenmelidir.
• Aynı eldivenle farklı işlemler (örneğin bez değişiminden sonra yüz temizliği) yapılmamalıdır.
• Eldiven çıkarılırken dış yüzeyine çıplak elle dokunulmamalıdır.

Tıbbi atıkların güvenli atılması

Kesici–delici atıklar

İnsülin iğneleri, enjektör iğneleri, lanset ve şeker ölçüm iğneleri:

1. Delinmez, kapaklı bir kutuda toplanmalıdır (özel kesici atık kutusu veya kalın plastik şişe).
2. İğnelerin kapağı geri takılmamalı, bükülmemeli veya kırılmamalıdır.
3. Kutu dörtte üç dolduğunda ağzı sıkıca kapatılmalıdır.
4. Kutunun atılması için yerel belediyenin, aile sağlığı merkezinin veya eczanenin yönlendirmesi alınmalıdır; evsel çöpe gelişigüzel atılmamalıdır.

Diğer tıbbi atıklar

Kullanılmış pansuman malzemeleri, bezler, eldivenler:

• Ayrı, sağlam ve ağzı bağlanabilen bir poşette toplanmalıdır.
• Poşet çift kat yapılarak ağzı sıkıca bağlanmalıdır.

Hasta çamaşırları

• Kirli çamaşırlar silkelenmemelidir; mikropları havaya yayar.
• Çamaşırlar tamamen kurutulmalıdır.

Yüzey temizliği

• Hastanın sık dokunduğu yüzeyler (yatak kenarlığı, komodin, kapı kolları, kumanda, telefon) her gün temizlenmelidir.
• Banyo ve tuvalet düzenli olarak dezenfekte edilmelidir.
• Temizlik bezleri hastanın odası ve diğer alanlar için ayrı kullanılmalıdır.
• Çamaşır suyu gibi dezenfektanlar, üretici talimatına göre uygun oranda seyreltilerek kullanılmalı, başka temizlik ürünleriyle karıştırılmamalıdır (zehirli gaz oluşabilir).

Hastanın kişisel eşyaları

• Havlu, tıraş bıçağı, diş fırçası, tırnak makası gibi kişisel eşyalar paylaşılmamalıdır.
• Hastanın tabak, bardak ve çatal–kaşıkları normal bulaşık deterjanı ile sıcak suda yıkanabilir.

Ziyaretçiler ve aile bireyleri

• Ateş, öksürük, ishal gibi bulaşıcı hastalık belirtisi olan kişiler hastayı ziyaret etmemelidir.
• Aile bireylerinin grip ve diğer önerilen aşılar konusunda hekimleriyle görüşmesi hastayı da korur.

Enfeksiyon belirtileri

Ateş, titreme, yarada kızarıklık–akıntı, idrarda bulanıklık ve kötü koku, öksürük ve balgamda artış veya yaşlılarda ani bilinç değişikliği fark edilirse hekime başvurulmalıdır.

Bölgemizde destek

Yalova ve ilçelerinde evde bakım hizmeti verdiğimiz ailelere enfeksiyon kontrolü konusunda uygulamalı eğitim veriyor, kesici atık kutusu ve sarf malzeme temininde destek oluyoruz. Bursa, İstanbul ve Kocaeli–Gebze'de de destek planlanabilir.