- Anasayfa
- Blog
- Hasta Nakli ve Destek Hizmetleri
- Evde Temel İlk Yardım: Boğulma, Bayılma, Düşme ve Nöbet Anın...
Evde Temel İlk Yardım: Boğulma, Bayılma, Düşme ve Nöbet Anında Ne Yapılmalı?
Evde bakım alan bir yakınınız boğulursa, bayılırsa, düşerse veya nöbet geçirirse ilk dakikalarda ne yapmalısınız? 112'yi aramadan önce ve ararken bilinmesi gerekenler.
İçindekiler
Evde bakım alan hastalarda beklenmedik durumlar her an yaşanabilir: yemek yerken boğulma, ayağa kalkarken bayılma, tuvalete giderken düşme veya ani bir nöbet. Bu anlarda yapılan ilk müdahale, sonucu doğrudan etkileyebilir. Bu yazı, temel ilk yardım bilgisini hatırlatmak amacıyla hazırlanmıştır; ancak bir ilk yardım eğitiminin yerini tutmaz.
Her acil durumda önce kendi güvenliğinizi sağlayın, ardından hastayı değerlendirin ve gerekiyorsa 112'yi arayın.
112'yi ararken
Sakin olun ve şu bilgileri net şekilde verin:
- Adres (il, ilçe, mahalle, sokak, bina ve daire numarası, tarif)
- Ne olduğu (boğulma, bayılma, düşme, nöbet)
- Hastanın yaşı ve bilinç durumu
- Nefes alıp almadığı
- Bilinen hastalıkları ve kullandığı ilaçlar
Görevli telefonu kapatmanızı söyleyene kadar hatta kalın; size yapılacakları adım adım anlatabilir.
Boğulma (hava yolu tıkanması)
Belirtiler
- Elleriyle boğazını tutma
- Konuşamama, öksürememe veya zayıf öksürük
- Nefes alamama, morarma
Ne yapılmalı?
| Durum | Müdahale |
|---|---|
| Kişi öksürebiliyor ve konuşabiliyor | Öksürmeye teşvik edin, sırtına vurmayın, yanında kalın |
| Kişi öksüremiyor, konuşamıyor (bilinci açık) | Öne eğin, kürek kemikleri arasına 5 kez sırt vuruşu yapın; çıkmazsa 5 kez karın baskısı (Heimlich) uygulayın; döngüyü tekrarlayın |
| Kişi bilincini kaybetti | Yere yatırın, 112'yi arayın ve eğitim aldıysanız temel yaşam desteğine başlayın |
Yatağa bağımlı, ileri yaşta veya gebe olan kişilerde karın baskısı yerine göğüs baskısı uygulanabilir. Bu teknikler mutlaka uygulamalı eğitimle öğrenilmelidir.
Önleme
- Yutma güçlüğü olan hastalar dik oturarak, küçük lokmalarla beslenmeli.
- Yemek sırasında konuşma ve televizyon dikkat dağıtmamalı.
- Kıvam önerilerine uyulmalı.
Bayılma
Ne yapılmalı?
- Kişiyi sırtüstü yatırın.
- Nefes alıp almadığını kontrol edin.
- Nefes alıyorsa bacaklarını yaklaşık 30 cm yukarı kaldırın (kontrendikasyon yoksa).
- Sıkan giysileri gevşetin, ortamı havalandırın.
- Kişi kendine geldiğinde hemen ayağa kaldırmayın; birkaç dakika dinlendirin.
112'yi arayın:
- Bilinç birkaç dakika içinde geri gelmezse
- Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı eşlik ediyorsa
- Bayılma sırasında başını çarptıysa
- Yüzde kayma, konuşma bozukluğu veya kol–bacakta güçsüzlük varsa
- Kişi diyabet hastasıysa ve kan şekeri düşüklüğünden şüpheleniliyorsa ve bilinci kapalıysa
Düşme
- Kişiyi hemen kaldırmaya çalışmayın.
- Bilinç, nefes ve kanama durumunu kontrol edin.
- Ağrı olup olmadığını, özellikle kalça, baş ve boyun bölgesini sorun.
- Kalçada şiddetli ağrı, bacakta kısalma veya dışa dönme varsa kırık şüphesiyle kişiyi hareket ettirmeyin ve 112'yi arayın.
- Baş travması, bilinç değişikliği, kusma veya kan sulandırıcı kullanımı varsa mutlaka sağlık kuruluşuna başvurun.
- Ciddi bir yaralanma yoksa kişiyi yavaşça önce yan, sonra emekleme pozisyonuna, ardından sağlam bir sandalyeye destekleyerek kaldırın.
Nöbet (havale)
Ne yapılmalı?
- Sakin kalın ve saati not edin.
- Kişinin çevresindeki sert ve keskin eşyaları uzaklaştırın.
- Başının altına yumuşak bir şey koyun.
- Ağzına hiçbir şey sokmayın; dil yutulmaz.
- Kişiyi zorla tutmaya çalışmayın.
- Nöbet bittikten sonra kişiyi yan yatış (derlenme) pozisyonuna getirin.
112'yi arayın:
- Nöbet 5 dakikadan uzun sürerse
- Nöbetler art arda geliyorsa ve arada kişi kendine gelmiyorsa
- İlk kez nöbet geçiriliyorsa
- Nöbet sırasında yaralanma olduysa
- Nöbet sonrası nefes almada güçlük varsa
Evde bulunması gerekenler
| Malzeme | Not |
|---|---|
| İlk yardım çantası | Steril gazlı bez, bant, eldiven, makas, antiseptik |
| Acil telefon listesi | 112, aile hekimi, evde bakım ekibi, yakınlar |
| İlaç ve hastalık listesi | Acil ekibine verilmek üzere |
| El feneri | Elektrik kesintisinde |
Bölgemizde destek
Yalova ve ilçelerinde evde bakım hizmeti verdiğimiz ailelere, hastanın durumuna özgü acil durum planı hazırlamada ve temel ilk adımları öğrenmede rehberlik ediyoruz. Kapsamlı ilk yardım eğitimi için yetkili ilk yardım eğitim merkezlerinden sertifikalı eğitim almanızı öneririz. Bursa, İstanbul ve Kocaeli–Gebze'deki ailelere de destek planlanabilir.
