- Anasayfa
- Blog
- Evde Doktor Hizmetleri
- Kapsamlı Geriatrik Değerlendirme: Yaşlı Sağlığına Bütüncül B...
Kapsamlı Geriatrik Değerlendirme: Yaşlı Sağlığına Bütüncül Bakış
Geriatrik değerlendirme nedir, hangi alanları kapsar, kimler için gereklidir? Düşme, hafıza, beslenme, ilaç ve günlük yaşam becerilerinin evde değerlendirilmesi.
İçindekiler
Yaşlı bir bireyin sağlığı, tek tek hastalıkların toplamından ibaret değildir. Tansiyon, şeker veya kalp hastalığı gibi tanıların yanı sıra hafıza, hareket, beslenme, ruh hali, ilaç kullanımı ve sosyal destek gibi alanlar da yaşam kalitesini doğrudan belirler. Kapsamlı geriatrik değerlendirme, yaşlı bireyin tüm bu yönlerini birlikte ele alan, çok boyutlu bir değerlendirme yaklaşımıdır.
Kimler için önerilir?
- 75 yaş üzeri bireyler veya 65 yaş üzeri olup birden fazla kronik hastalığı bulunanlar
- Son dönemde düşme, kilo kaybı veya halsizlik yaşayanlar
- Beş veya daha fazla ilaç kullananlar
- Hafıza sorunları veya davranış değişiklikleri fark edilenler
- Günlük işlerini yapmakta zorlanmaya başlayanlar
- Hastaneden yeni taburcu olmuş yaşlılar
Değerlendirmenin alanları
| Alan | Neler değerlendirilir? |
|---|---|
| Fiziksel sağlık | Kronik hastalıklar, ağrı, görme, işitme, ağız-diş sağlığı |
| Fonksiyonel durum | Banyo, giyinme, tuvalet, yemek yeme, yürüme gibi günlük yaşam aktiviteleri |
| Mobilite ve denge | Düşme öyküsü, yürüme hızı, sandalyeden kalkma |
| Bilişsel durum | Hafıza, dikkat, yönelim |
| Ruh hali | Depresyon ve kaygı belirtileri |
| Beslenme | Kilo değişimi, iştah, yutma, malnütrisyon riski |
| İlaçlar | Polifarmasi, uygunsuz ilaçlar, etkileşimler |
| Sosyal durum | Yalnız yaşama, bakım veren desteği, ev güvenliği |
| Kontinans | İdrar ve gaita kaçırma |
Kırılganlık (frailty) nedir?
Kırılganlık, yaşlı bireyin fizyolojik rezervlerinin azalması sonucu küçük bir stres karşısında (örneğin basit bir enfeksiyon veya ilaç değişikliği) sağlığının hızla bozulabilmesidir. Belirtileri:
- İstemsiz kilo kaybı
- Yorgunluk ve enerji azlığı
- Yürüme hızında yavaşlama
- Kas gücünde azalma (örneğin el sıkma gücü)
- Fiziksel aktivitenin azalması
Kırılganlık kader değildir. Erken fark edildiğinde egzersiz, beslenme desteği ve ilaç düzenlemesiyle önemli ölçüde iyileştirilebilir.
Değerlendirme sonrası neler yapılır?
- İlaç gözden geçirme: Gereksiz veya riskli ilaçlar azaltılır, dozlar düzenlenir.
- Düşme önleme planı: Ev düzenlemesi, fizyoterapi ve yardımcı cihaz önerileri.
- Beslenme planı: Diyetisyen desteğiyle protein ve kalori ihtiyacının karşılanması.
- Bilişsel destek: Gerekirse nöroloji değerlendirmesi ve bilişsel aktiviteler.
- Ruhsal destek: Depresyon belirtilerinde psikolojik destek veya tedavi.
- Bakım planı: Bakıcı, hemşire veya refakat ihtiyacının belirlenmesi.
- Aşılama: Grip, pnömokok ve diğer aşıların hekimle değerlendirilmesi.
Evde değerlendirmenin avantajı
Geriatrik değerlendirmenin evde yapılması, hekimin yaşlı bireyi gerçek yaşam ortamında görmesini sağlar. Banyonun güvenliği, merdivenler, ilaçların nasıl saklandığı ve günlük rutin doğrudan gözlemlenebilir. Bu da önerilerin daha gerçekçi ve uygulanabilir olmasını sağlar.
Bölgemizde evde geriatrik değerlendirme
Yalova ve ilçelerinde yaşlı bireyler için evde uzman doktor muayenesiyle birlikte kapsamlı değerlendirme planlıyor; sonuçlara göre hemşirelik, fizyoterapi, diyetisyen ve bakıcı desteğini tek bir bakım planında birleştiriyoruz. Bursa, İstanbul ve Kocaeli–Gebze'de de randevulu ziyaretler düzenlenebilir.
