- Anasayfa
- Blog
- Evde Görüntüleme ve Tahlil
- D Vitamini, B12 ve Demir Eksikliği Testleri: Kimler Yaptırma...
D Vitamini, B12 ve Demir Eksikliği Testleri: Kimler Yaptırmalı, Sonuçlar Ne Anlama Gelir?
Yorgunluk, unutkanlık, uyuşma ve saç dökülmesinin arkasında vitamin ve mineral eksiklikleri olabilir. D vitamini, B12, ferritin testleri ve sonuçların yorumu.
İçindekiler
Sürekli yorgunluk, ellerde ayaklarda uyuşma, unutkanlık, saç dökülmesi veya kas ağrıları… Bu şikâyetlerin arkasında çoğu zaman vitamin ve mineral eksiklikleri bulunur. Özellikle yaşlılar, vejetaryen beslenenler, mide ameliyatı geçirmiş kişiler ve bazı ilaçları uzun süre kullananlar risk altındadır. Basit kan testleriyle bu eksiklikler tespit edilebilir ve doğru tedaviyle giderilebilir.
D vitamini
D vitamini kemik sağlığı, kas gücü ve bağışıklık için önemlidir. Büyük kısmı güneş ışığıyla ciltte üretilir; bu nedenle evden az çıkan yaşlılarda ve kapalı giyinen kişilerde eksiklik sıktır.
Eksiklik belirtileri
- Kemik ve kas ağrıları, kas güçsüzlüğü
- Yorgunluk
- Düşme eğiliminde artış (yaşlılarda)
- Kemik erimesi riskinde artış
Test: 25-hidroksi D vitamini [25(OH)D]
| Düzey (ng/mL) | Genel yorum* |
|---|---|
| 20 altı | Eksiklik |
| 20–29 | Yetersizlik |
| 30 ve üzeri | Yeterli kabul edilir |
| 100 üzeri | Fazlalık riski |
*Eşik değerler kılavuzlara göre küçük farklılıklar gösterebilir.
B12 vitamini
B12, sinir sistemi ve kan yapımı için gereklidir. Hayvansal gıdalarda bulunur ve emilimi için midede özel bir proteine ihtiyaç duyulur.
Risk grupları
- 65 yaş üstü bireyler (mide asidi ve emilim azalır)
- Uzun süreli metformin veya mide koruyucu (proton pompa inhibitörü) kullananlar
- Vegan ve vejetaryen beslenenler
- Mide veya bağırsak ameliyatı geçirmiş kişiler
Eksiklik belirtileri
- El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma
- Unutkanlık, dikkat bozukluğu, depresif ruh hali
- Denge bozukluğu
- Dilde yanma, kansızlık
B12 eksikliğine bağlı sinir hasarı uzun süre tedavisiz kalırsa kalıcı olabilir. Bu nedenle risk gruplarında düzenli kontrol önemlidir.
Demir ve ferritin
Demir eksikliği, dünyada en sık görülen besin eksikliğidir ve kansızlığın başlıca nedenidir.
| Test | Ne gösterir? |
|---|---|
| Ferritin | Vücudun demir depoları (en değerli tek test) |
| Serum demiri | Kandaki anlık demir düzeyi (gün içinde değişken) |
| Demir bağlama kapasitesi | Demir taşıyan proteinin kapasitesi |
| Transferrin satürasyonu | Taşıyıcı proteinlerin ne kadarının demirle dolu olduğu |
| Hemogram | Hemoglobin ve hücre boyutu (MCV) |
Ferritin düşüklüğü genellikle demir depolarının azaldığını gösterir. Ancak ferritin iltihap ve enfeksiyon durumlarında yükselebildiği için, bu tablolarda normal görünse bile eksiklik gizli olabilir.
Yetişkinlerde demir eksikliğinin nedenini aramak
Özellikle erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda demir eksikliği saptandığında, hekim mide–bağırsak kanaması gibi nedenleri araştırabilir. Bu nedenle kendi kendine demir takviyesi kullanmak, altta yatan sorunun gecikmesine yol açabilir.
Takviye kullanırken dikkat
- Takviyeler, test sonucu ve hekim önerisine göre başlanmalıdır.
- D vitamininin yüksek dozları uzun süre gereksiz kullanılırsa kalsiyum yüksekliğine yol açabilir.
- Demir tabletleri mideyi rahatsız edebilir, kabızlık yapabilir; çay ve kahveyle birlikte alınmamalıdır.
- Tedavi sonrası düzeylerin kontrolü için hekim belirli aralıklarla test ister.
Evde vitamin ve mineral testleri
Yalova ve ilçelerinde evde kan alma ile D vitamini, B12, folik asit, ferritin ve demir testlerini yapıyoruz; sonuçlar hekim değerlendirmesiyle birlikte iletilir ve gerekli durumlarda tedavi planlanır. Bursa, İstanbul ve Kocaeli–Gebze'de de randevulu hizmet sunulabilir.
