- Anasayfa
- Blog
- Evde Hemşirelik Hizmetleri
- Evde Aspirasyon (Balgam Çekme): Ne Zaman Gerekir, Nasıl Güve...
Evde Aspirasyon (Balgam Çekme): Ne Zaman Gerekir, Nasıl Güvenle Yapılır?
Balgamını çıkaramayan hastalarda evde aspirasyon ne zaman gerekir, hangi basınçla ve nasıl yapılır? Ağız, burun ve trakeostomi aspirasyonu hakkında bilgiler.
İçindekiler
Sağlıklı bir insan balgamını öksürerek kolayca atar. Ancak inme geçirmiş, bilinci kapalı, kas gücü zayıflamış ya da trakeostomili hastalarda öksürük refleksi yeterli olmayabilir. Biriken salgılar nefes darlığına, oksijen düşüklüğüne ve zatürreye yol açabilir. Aspirasyon, bu salgıların özel bir cihaz (aspiratör) ve ince sondalar yardımıyla çekilmesidir.
Aspirasyon ihtiyacını gösteren belirtiler
- Göğüsten veya boğazdan gelen hırıltılı, fokurdayan ses
- Solunum hızında artış ve huzursuzluk
- Oksijen satürasyonunda düşüş
- Ağızda biriken ve yutulamayan tükürük
- Trakeostomi kanülünde görünür salgı
Aspirasyon rutin bir saatte değil, ihtiyaç olduğunda yapılır. Gereksiz sık aspirasyon hava yolunu tahriş eder ve salgı üretimini artırabilir.
Aspirasyon türleri
| Tür | Uygulama yolu | Dikkat |
|---|---|---|
| Ağız içi (orofaringeal) | Ağız içi ve yanak boşlukları | Yumuşak uçlu sonda veya Yankauer ucu |
| Burun (nazofaringeal) | Burundan yutağa | Burun kanaması riskine karşı nazik teknik |
| Trakeostomi | Kanül içinden | Steril teknik, sonda kanül boyunu fazla geçmemeli |
Güvenli aspirasyonun kuralları
- Hazırlık: Eller yıkanır, eldiven giyilir; hastaya işlem anlatılır, baş 30–45 derece kaldırılır.
- Basınç ayarı: Yetişkinlerde genellikle 100–150 mmHg aralığında, hemşire veya hekimin önerdiği değer kullanılır. Yüksek basınç doku hasarı yapabilir.
- Süre: Her aspirasyon denemesi 10–15 saniyeyi geçmemelidir.
- Teknik: Sonda vakumsuz ilerletilir, geri çekilirken döndürülerek vakum uygulanır.
- Ara verme: Denemeler arasında hastanın soluklanması beklenir; gerekiyorsa oksijen verilir.
- Temizlik: Sonda tek kullanımlıksa atılır; sistem serum fizyolojik veya temiz su ile yıkanır, toplama kabı her gün boşaltılıp temizlenir.
Salgıyı değerlendirmek
Çekilen salgının rengi, kıvamı ve miktarı önemli ipuçları verir. Sarı-yeşil, kötü kokulu salgı enfeksiyon belirtisi olabilir; kan çizgisi görülmesi tahrişe işaret edebilir. Bu değişiklikleri not alıp hemşire ya da hekimle paylaşın.
Aspirasyonu azaltmaya yardımcı olanlar
- Yeterli sıvı alımı (hekim kısıtlamadıysa)
- Oda havasının nemlendirilmesi
- Sık pozisyon değişimi ve gerekirse göğüs fizyoterapisi
- Ağız bakımının günde birkaç kez yapılması
Yalova ve çevresinde aspirasyon hizmeti
Ekibimiz Yalova'nın tüm ilçelerinde aspirasyon hizmeti verir, aspiratör cihazı temininde ve kullanım eğitiminde ailelere destek olur. Bursa, İstanbul ve Kocaeli–Gebze'de taburculuk sonrası eğitim ziyaretleri planlanabilir.
