- Anasayfa
- Blog
- Evde Hemşirelik Hizmetleri
- Stoma Bakımı: Kolostomi ve İleostomi Torbası Değişimi ile Ci...
Stoma Bakımı: Kolostomi ve İleostomi Torbası Değişimi ile Cilt Koruma
Kolostomi veya ileostomi sonrası torba değişimi nasıl yapılır, stoma çevresi cilt nasıl korunur, beslenmede nelere dikkat edilir? Stomalı bireyler için pratik rehber.
İçindekiler
Bağırsak ameliyatlarının bir kısmında dışkının vücuttan atılması için karın duvarında yapay bir ağız açılır; buna stoma denir. Kalın bağırsaktan açılan stomaya kolostomi, ince bağırsaktan açılan stomaya ileostomi adı verilir. Stoma ile yaşam ilk başta zorlayıcı görünse de doğru bakım ve uygun ürünlerle çalışmak, seyahat etmek ve sosyal hayatı sürdürmek mümkündür.
Sağlıklı bir stoma nasıl görünür?
- Renk: Nemli, pembe–kırmızı (ağız içi rengine benzer)
- Hafif temasla az miktarda kanama olabilir; bu genellikle normaldir.
- Ağrı hissi yoktur; çünkü stomada sinir uçları bulunmaz.
Stoma rengi mor, siyah veya soluk hale gelirse vakit kaybetmeden hekime başvurulmalıdır.
Kolostomi ve ileostomi farkları
| Özellik | Kolostomi | İleostomi |
|---|---|---|
| Çıkan içerik | Daha koyu, şekilli olabilir | Sıvı–yarı sıvı, sindirim enzimlerinden zengin |
| Cilt tahrişi riski | Orta | Yüksek |
| Torba boşaltma sıklığı | Daha seyrek | Günde birkaç kez |
| Sıvı kaybı riski | Düşük | Yüksek, bol sıvı alımı önemli |
Torba değişimi adım adım
- Malzemeler hazırlanır: yeni torba/plaka, ölçü kartı, makas, ılık su, yumuşak bez, atık poşeti.
- Eski torba yukarıdan aşağıya, cilde bastırarak nazikçe çıkarılır; gerekirse yapışkan sökücü kullanılır.
- Stoma ve çevresi sadece ılık suyla temizlenir; alkol, kolonya veya parfümlü ürünler kullanılmaz.
- Cilt tamamen kurulanır.
- Stoma ölçülür; plaka deliği stomadan yaklaşık 2–3 mm geniş kesilir.
- Plaka yerleştirilir ve elle birkaç dakika bastırılarak ısı ile yapışması sağlanır.
İlk haftalarda stoma ödemli olduğundan boyutu küçülebilir. Bu dönemde ölçüm her değişimde tekrarlanmalıdır.
Cilt sorunları ve çözümleri
Kızarıklık ve yanma
En sık neden, plaka deliğinin büyük kesilmesi nedeniyle dışkının cilde temas etmesidir. Ölçü yeniden alınır, gerekirse stoma pudrası ve koruyucu film kullanılır.
Plaka altından sızıntı
Karın kıvrımları veya kilo değişimi plakanın oturmasını bozabilir. Dolgu macunu, halkalar veya konveks plaka seçenekleri hemşire ile değerlendirilir.
Fıtık (parastomal herni)
Stoma çevresinde şişlik fark edilirse ağır kaldırmaktan kaçının ve hekiminize danışın.
Beslenme önerileri
- Öğünleri düzenli saatlerde, iyi çiğneyerek tüketin.
- İleostomide günlük sıvı alımına özellikle dikkat edin.
- Gaz yapan besinleri (kuru baklagiller, gazlı içecekler) deneyerek sınırlayın.
- Lifli ve kabuklu besinleri ilk dönemde azar azar ekleyin.
Evde stoma bakım desteği
Ameliyat sonrası ilk haftalarda torba değişimi, cilt sorunları ve ürün seçimi konusunda Yalova ve ilçelerinde ev ziyaretleri yapıyoruz; Bursa, İstanbul ve Kocaeli–Gebze için de randevu planlanabilir. Amacımız stomalı bireyin kısa sürede bakımını kendi başına güvenle yapabilmesidir.
