- Anasayfa
- Blog
- Evde Terapi ve Rehabilitasyon
- Donuk Omuz (Frozen Shoulder) Evde Rehabilitasyon: Evreler ve...
Donuk Omuz (Frozen Shoulder) Evde Rehabilitasyon: Evreler ve Egzersiz Programı
Donuk omuz neden olur, hangi evrelerden geçer, evde hangi egzersizler yapılmalı? Ağrı yönetimi, hareket açıklığı çalışmaları ve iyileşme süreci.
İçindekiler
Saçınızı tararken, ceketinizi giyerken ya da üst raftan bir şey alırken omzunuzda giderek artan ağrı ve kısıtlılık fark ediyorsanız, donuk omuz (adeziv kapsülit) söz konusu olabilir. Omuz eklemini saran kapsülün kalınlaşıp büzüşmesiyle gelişen bu durum, özellikle 40–60 yaş arasında, kadınlarda ve diyabetlilerde daha sık görülür. Uzun sürebilen bir süreç olsa da doğru rehabilitasyonla büyük çoğunlukla düzelir.
Risk faktörleri
- Diyabet (en önemli risk faktörlerinden biri)
- Tiroid hastalıkları
- Omuz yaralanması veya ameliyatı sonrası uzun süre hareketsizlik
- İnme sonrası kolun hareketsiz kalması
- Kalp hastalığı ve Parkinson
Donuk omzun evreleri
| Evre | Süre (yaklaşık) | Belirgin özellik | Rehabilitasyon odağı |
|---|---|---|---|
| Donma (ağrılı) evresi | 2–9 ay | Giderek artan ağrı, gece ağrısı, hareketin azalması | Ağrı kontrolü, nazik hareketler |
| Donmuş evre | 4–12 ay | Ağrı azalır ama sertlik belirgindir | Germe ve hareket açıklığı çalışmaları |
| Çözülme evresi | 6 ay–2 yıl | Hareket yavaş yavaş geri gelir | Güçlendirme ve fonksiyonel çalışmalar |
Süreler kişiden kişiye büyük farklılık gösterir. Tanı mutlaka hekim muayenesiyle konmalı; rotator manşet yırtığı veya kireçlenme gibi diğer omuz sorunları ayırt edilmelidir.
Ağrılı evrede neler yapılır?
- Ağrıyı artıran zorlayıcı hareketlerden kaçınılır; ancak omuz tamamen hareketsiz bırakılmaz.
- Hekim önerisiyle ağrı kesiciler veya enjeksiyon tedavileri uygulanabilir.
- Egzersiz öncesi ılık uygulama, egzersiz sonrası gerekirse soğuk uygulama rahatlatabilir.
- Gece ağrısı için yatarken kolun altına yastık konması faydalı olabilir.
Evde uygulanabilecek temel egzersizler
Aşağıdaki egzersizler genel örneklerdir; programınızı fizyoterapistiniz belirlemelidir.
1. Sarkaç (pendulum) egzersizi
Sağlam elle bir masaya tutunun, öne eğilin ve ağrılı kolu serbestçe sarkıtın. Kolu küçük daireler çizecek şekilde, ağırlığın etkisiyle sallayın. 1–2 dakika, günde birkaç kez.
2. Parmak yürütme
Duvara karşı durun, parmaklarınızla duvarda yukarı doğru "yürüyün". Ağrısız en yüksek noktada birkaç saniye bekleyin. 10 tekrar.
3. Havlu ile germe
Bir havluyu arkanızdan iki elinizle tutun; sağlam kolunuzla havluyu yukarı çekerek ağrılı kolun arkaya ve yukarı gerilmesini sağlayın.
4. Çapraz kol germe
Ağrılı kolu göğsünüzün önünden karşı omza doğru, sağlam elinizle dirseğinden destekleyerek hafifçe çekin. 15–30 saniye bekleyin.
5. Değnek ile dış rotasyon
Sırtüstü yatıp dirsekleriniz yanınızda, 90 derece bükülü olarak bir sopayı tutun. Sağlam kolunuzla sopayı iterek ağrılı kolun dışa dönmesini sağlayın.
Egzersiz kuralları
- Egzersizler hafif gerginlik hissettirmeli, keskin ağrı yaratmamalıdır.
- Az ama sık tekrar (günde 3–4 kez kısa seanslar) daha etkilidir.
- Zorlayıcı ani hareketlerden kaçının.
- İlerleme yavaş olabilir; sabırlı ve düzenli olmak başarının anahtarıdır.
Diyabetlilerde özel not
Diyabetlilerde donuk omuz daha uzun sürebilir ve tekrarlayabilir. Kan şekeri kontrolü, iyileşme sürecini olumlu etkiler. Kortizon enjeksiyonu yapılan diyabetlilerde kan şekeri birkaç gün yükselebilir; yakından izlenmelidir.
Evde omuz rehabilitasyonu
Yalova ve ilçelerinde donuk omuz ve diğer omuz sorunları için evde fizik tedavi programları uyguluyor; hekim değerlendirmesiyle koordineli şekilde, hastanın evresine uygun egzersiz planı hazırlıyoruz. Bursa, İstanbul ve Kocaeli–Gebze'de de seans planlaması yapılabilir.
